Strona główna  |  Wydawnictwo  |  Kontakt  |  Reklama
.

 
Aktualności

»


Ludwik Węgrzyn: Rok 2018 będzie rokiem pełnym pracy dla samorządowców

Ludwik Węgrzyn, prezes Związku Powiatów Polskich przedstawia wyzwania jakie czekają samorządy, w szczególności szczebla powiatu w 2018 roku.

"Głównym problemem jednostek samorządu terytorialnego w ostatnich latach było zabezpieczenie realizacji zadań przypisanych tym jednostkom i to zarówno zadań własnych jak i zleconych. Natomiast do realizacji zadań potrzebne są środki finansowe. Rząd i parlament, pomimo wielokrotnie powtarzanych obietnic, jak na razie ani nie zreformował systemu dochodów gmin, powiatów i województw, ani nie zadbał o to, aby zadania zlecane samorządom przez rząd były finansowane w sposób zapewniający pełne pokrycie kosztów ich realizacji. To ostatnie zostało zresztą dobitnie pokazane przez Najwyższą Izbę Kontroli w roku ubiegłym (raport „Dotowanie zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego z zakresu administracji rządowej i innych zadań zleconych ustawami”, Nr ewid. 26/2017/P/16/009/KBF).

Podstawowym problemem w przypadku powiatów jest nadal struktura i wielkość dochodów. W strukturze tej dominującą rolę odgrywają subwencje i dotacje, czyli środki z budżetu państwa.

Zakwalifikowanie jako dochodów własnych subwencji iluzorycznie tylko jest wolumenem środków, o których decydują powiaty. W subwencji ogólnej ustawodawca przyporządkował to źródło dochodów poszczególnym grupom zadań, np. część oświatowa subwencji ogólnej. Podobnie udziały w dochodach i darowiznach publiczno-prawnych państwa (udział w PIT i CIT) jest czystą iluzją. Powiaty nie dysponują tzw. władztwem podatkowym, tj. możliwością wpływu na wysokość tych podatków, a co szczególnie jest niebezpieczne nie mają wpływu na zwolnienia, odroczenia, czy umorzenia. Na przykład zwolnienie kwoty wolnej od podatku skutkuje obniżeniem dochodów dla samorządów.

To nie są jednak jedyne problemy, z jakimi mierzy się i mierzyć będzie musiał samorząd w 2018 r.

Wyzwaniem jest także realizacja zapisów zawartych w Strategii na Rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju. Zawarte w niej rozwiązania dotyczące zarządzania rozwojem regionalnym i lokalnym oraz podniesienia efektywności i skuteczności działania państwa są co do zasady popierane przez samorządy, także samorządy powiatowe. Problemem mogą być instrumenty finansowe potrzebne na realizację takich założeń.

Jednostki samorządu terytorialnego nie wiedzą ponadto do końca jaka ma być ich rola w zapowiadanej przez rząd polityce rozwoju. Na tym tle rodzą się pytania: czy JST mają być pełnoprawnym partnerem państwa w jej kreowaniu, czy też mają być jedynie jej realizatorem?

Z wypowiedzi Premiera Mateusza Morawieckiego trudno jest bowiem odczytać jednoznaczną odpowiedź na nasze dylematy. Pan Premier zapowiada tworzenie regionalnych strategii odpowiedzialnego rozwój. W swoim expose mówiąc o sukcesach na arenie międzynarodowej, Pan Premier wskazał na strategie zbiorowe, na Polskę wielkich projektów i jedną z takich strategii - jak mówił jest budowa - Centralnego Portu Komunikacyjnego "Portu Solidarność". Publiczny transport zbiorowy jest bardzo ważnym zadaniem samorządów. Zadaniem, do którego realizacji bardzo się przykładamy.

Mateusz Morawiecki zapowiada tworzenie najnowocześniejszego systemu transportu w Europie, otwartego również na takie innowacje jak transport autonomiczny czy koleje próżniowe. Zobowiązał się też, że będzie osobiście zaangażowany w rozwój Polski lokalnej, Polski samorządowej. W tym względzie, na takie zapowiedzi chcemy patrzeć z pewną nadzieją.

Jednak jest druga strona medalu, na którą dla odmiany patrzymy z niepewnością. Ustawodawca coraz bardziej ogranicza zakres kompetencji i możliwość decydowania o sposobie realizowania zadań własnych przez jednostki samorządu terytorialnego. A przecież samodzielność finansowa i kompetencyjna gmin, powiatów i województw jest gwarantem dostosowania kierunków rozwoju do lokalnych potrzeb.

To nie przypadek, że takie zasady jak samodzielność finansowa i kompetencyjna jednostek samorządu terytorialnego została zapisana w Konstytucji RP.

Mimo powtarzanych od lat zapowiedzi, działania rządu i parlamentu powodują, że dochody własne jednostek samorządu terytorialnego są ograniczane. O ile jestem w stanie zrozumieć i zaakceptować konieczność wprowadzenia takich zmian jak powiększenie kwoty wolnej od podatku dla osób fizycznych, o tyle nie rozumiem dlaczego koszty tej zmiany mają ponosić samorządy. Budżet państwa bowiem straty w podatku PIT rekompensuje sobie zwiększonymi dochodami w daninach takich jak VAT. Niestety tą daniną z samorządami dzielić się nie chce.

W ostatnich latach centralizacja dochodów wiąże się również z centralizacją zadań. W naszej, samorządowców, ocenie jest to stawianie pod znakiem zapytania jednej z największych reform jakie przyniosła ze sobą dokonana po 1989 r. zmiana polegająca na wprowadzeniu Polski do grona państw demokratycznych. Tą reformą była odbudowa samorządu terytorialnego.

Ostatnie zmiany w ustawach ustrojowych, oświatowych, zdrowotnych i wielu, wielu innych nie napawają optymizmem. I mogą skłaniać do uznania, że samorządy będą jedynie wykonawcą pomysłów rządu, a nie jego pełnoprawnym partnerem.

Wyzwaniem, o którym należy jeszcze wspomnieć, to kwestie dotyczące szpitali powiatowych. Obecnie mamy tzw. sieć szpitali, a w tym bardzo ważne jej finansowanie. Mimo dokonujących się w tym zakresie zmian, pozostają stare problemy, z którym musimy się zmierzyć, takie jak np. braki kadrowe zarówno lekarzy jak i pielęgniarek, niedobór specjalistów, podwyżki wynagrodzeń personelu medycznego. To wszystko wymaga rozwiązań systemowych, w których tworzeniu samorządy chcą brać udział.


Istotną kwestią jest także edukacja. Na pierwszy rzut oka, reforma oświatowa nie dotknęła tak bardzo powiatów, jednak już w bieżącym roku szkolnym dużo szkół ponadpodstawowych inaczej organizowało rekrutację w celu uniknięcia zagrożenia przepełnienia budynku szkoły oraz pogorszenia warunków nauczania w roku szkolnym 2019/2020. To wcale nie takie łatwe zadanie. Tym bardziej, że nie możemy ograniczać prawa do nauki. Edukacja, to także zgodnie ze strategią rządu, rozwój szkolnictwa zawodowego, o który powiaty muszą zadbać .


Jak zatem widać, wyzwań stojących przed JST w 2018 r. i w latach kolejnych jest wiele. Będziemy je podejmować i rozwiązywać jak najlepiej. Czekają nas także wybory, wokół których organizacji i zmian było także wiele niepewności. Będzie więc to rok pełen pracy."

2018-01-04 15:45:00

powrót

Dołącz do dyskusji na stronie

»

Komentarz:
Text:
Podpis:
Nazwa:
WWW:

Wysłanie komentarza oznacza ze zgadzam się na regulamin.
Dołącz do dyskusji na FB

»

 
PARTNER STRATEGICZNY

»

Wydarzenia w najbliższym czasie

»

22 stycznia, Warszawa, Szkolenie „Prawo wodne w praktyce administracji samorządowej”, http://frdl.mazowsze.pl

23 stycznia, Warszawa, 23 seminarium z cyklu Zarządzanie Kryzsowe i Ratownictwo "Zagrożenia Teleinformatyczne w Zarządzaniu Kryzysowym. Narzędzia Smart City w Obronie Przed Zagrożeniami", http://www.cpi.com.pl

24-26 stycznia, Kraków, Konferencja „Odpowiedzialność za gromadzenie i wydatkowanie środków publicznych”, http://student.law.uj.edu.pl

Więcej wydarzeń...
Newsletter

»

Zamów newsletter


Sprawdź co słychać w największych samorządowych korporacjach

»

Felietoniści

»